Hver er vandinn viš vęndi

Elķtan lętur eins og vęndi sé stórskašlegur glępur. Stęrstur hluti almennings er žvķ sammįla. Hvorugur hópurinn hefur žó nokkru sinni getaš sżnt fram į aš vęndi sé alvarlegur glępur né skašlegra en ašrar žjónustugreinar.

Vissulega er til vęndisfólk sem er ķ bransanum naušugt eša til aš fjįrmagna fķkn. Engin raunveruleg męling er žó til hvort sį hluti sé minnihluti eša meirihluti. Vissulega hef ég séš męlingar frį śtlöndum sem benda ķ bįšar įttir.

Yfirleitt eru pólitķskir hagsmunahópar tengdir žeim męlingum og žęr greinilega ętlašar aš móta višhorf viškvęmra. Enginn žeirra višurkennir vald fólks yfir eigin huga og lķkama.

Vandi er aš meta hvers vegna nśtķmasamfélag sem žykist vera laust viš tepruskap mišalda og vill vera reist į vķsindalegum og hśmanķskum gildum skuli festa sig ķ svo žröngsżnu višhorfi eins og vķša rķkir varšandi vęndi.

Żmsar įleitar spurningar leita upp į yfirboršiš en nęr śtilokaš er aš leita žeim svara. Ķ fyrsta lagi er almenningur ekki marktękur ķ umręšunni og ķ öšru lagi er elķtan ekki nęgilega hlutlaus. Loks eru menningarvitar of tętingslegir žegar aš žessu kemur. Rétt er aš rökstyšja žessar fullyršingar nįnar.

Almenningur er alinn upp ķ skólum sem reknir eru sameiginlega af elķtunni og menningarvitum. Skólarnir eru žvķ sem nęst hiš eina sem borgarar fį frķtt frį rķkinu (ķ orši kvešnu) og eru auk žess skyldašir ķ. Auk žess em allt er į sömu bękurnar lęrt.

Sama skólakerfi er einrįtt um innprentun barna (į žeim aldrei sem gagnrżnin hugsun hefur ekki žroskast) og nżtir žann rétt sinn ķ 1.100 klukkustundir į įri ķ tķu įr. Slķk saušahjörš ręšur ekki yfir hlutlęgri (Objective) getu til aš ręša vęndisvandann og ętti žvķ aš halda sig viš kjörsešilinn sinn fjórša hvert įr, og athugasemdažręši til aš tušast ķ.

Elķtan hins vegar samanstendur af einstaklingum sem innan saušahjaršarinnar hafa örlķtiš hęrri greindarvķsitölu. Samanber žį hugmynd aš atkvęšum er misskipt ef allir hafa sama atkvęši til aš kjósa stefnu samfélagsins en einn hópur hefur greindarvķsitölu frį 80 til 120 en annar frį 120 til 180.

Augljóslega er hér misskipt vęgi atkvęša og brotiš į greindarrétti fólks, svo stórum hluta efri hópsins er smalaš ķ elķtuhjöršinna ž.e. žį sem eru żmist kosnir til įhrifa af saušunum eša rįšnir til embętta eša ķ frama innan einkageirans. 

Framangreindir tveir hópar lįta bįšir stjórnast af blöndu tilfinningalęgra (Emotional) og huglęgra (Subjective) gilda. Aušvelt er aš hafa įhrif į annan hópinn meš fyrirsagnafręšum og tilfinningasemi žvķ sį hópur er algjörlega tilfinningalęgur (emotional driven) ķ ętlun (assumption) og įlyktun (deduction).

Sķšari hópurinn hefur betri tök į aš lesa dżpra en fyrirsagnir en er yfirleitt huglęgur ķ ętlun og įlyktun en umfram allt mjög hįšur įhrifavöldum. Žeir sem eru ķ stjórnmįlunum eru hįšir vinsęldum, embęttismenn skjalavaldinu og žrepastiga, athafnafólk fjįrafleišum. 

Žį eru eftir menningarvitarnir sem eru eins og lķmiš į milli elķtunnar og almennings.

Žessi hópur er erfišari žvķ innan žess hóps eru t.d. listamenn sem eru algjörlega hįšir įhrifavöldum, žvķ nęst höfundar og skįld sem reyna aš vera óhįšir en eru oft ķ hringlanda į milli žess huglęga og tilfinningalęga en žrį hiš hlutlęga. Žį koma trśarkverślantar og akademķskir fręšimenn, bloggarar og allskonar gįfnahyski af żmsum toga sem hręra meira upp ķ potti menningarviskunnar.

Sem fyrr segir er žetta lķmiš į milli tveggja póla vetnis atómsins.

Innst ķ atóminu er kjarni almennings og elķtu en ķ kring sólar einmana elektrónan sem heldur öllu saman, er vart męlanleg og enginn veit hvorki hvaš kom henni af staš né hvaš heldur henni į braut. Innan sporbaugs elektrónunnar en utan viš sjįlfan kjarnann er sķšan atómiš sjįlft, tómarśmiš sem öllu mįli skiptir, eša 99.99% tilveru žess.

Aš nį aš fęra hugsun sķna frį tilfinningalęgum (emotional) gildum yfir ķ huglęg (subjective) og sķšan aš rķsa ķ gegnum huglęglega-hlutlęgt (subjectively objective) yfir ķ hlutlęgt (objective) er ekki į fęri nema örfįrra einstaklinga ķ hverri kynslóš. 

Reynum žaš samt žvķ fólk įttar sig ekki į hversju djśp žvęla hér er ķ gangi.

Aldrei er aš vita nema hęgt sé aš kveikja į perunni į tveim til žrem gįfnaljósum sem byrjuš eru aš sjį ķ gegnum Kastljós innprentunar og fyrirsagnafręšinnar. Hvort hęgt sé aš benda į hversu stórt mannréttindamįl hér er į feršinni.

Allir žeir hundrušir ašila af öllum kynjunum žrem, konur, karlar og transfólk, sem hafa į yfirvegašan og ķgrundašan hįtt tekiš žį įkvöršun aš starfa viš sölu į persónulegri žjónustu į kynlķfssviši, er algjörlega meinaš um aš eiga nokkra einustu rödd eša forsvar ķ okkar hį-upplżsta og hį-yfirboršsheilaga samfélagi.

Žó vissulega séu til einhverjir menningarvitar og ofurvitringar sem žykjast tala mįli žessa hóps, žį hafa viškomandi aldrei starfaš viš téša žjónustu né įtt (svo vitaš sé) višskipti viš slķka žjónustu ašila. Žeir - eša žęr - hafa žvķ ekkert hlutlęgt vit į žessum geira en mikiš af tilfinninga skošunum og huglęgum višhorfum.

Į mešan višhorf fólks til vęndis og vęndisfólks er af tagi žeirrar forpśkunar og tepruskapar sem ljóst er, žį getur vęndisfólk ekki sagt opinberlega viš hvaš žaš starfar, ekki notiš lögréttinda, ekki notiš heilbrigšisžjónustu eša neins mannréttindaöryggis sem viš hin njótum.

Umfram allt nżtur žetta fólk ekki žess aš geta komiš śt śr skįpnum įn žess aš męta fordómum og nišurlęgingu tilfinningasamra og huglęgra gįfnaljósa, hóps sem ekki skilur aš žaš er ališ upp viš Öfgahśmanisma og Réttsżnisfanatķk.

Til gamans mį nefna tvęr samsęriskenningar um žaš hvers vegna vęndi sé bannaš ķ flestum sišmenntušum og velinnprentušum samfélögum. Önnur er sś aš til sé valdamikiš Launhelgatrśfélag sem geti stżrt ašgengi spillingarafla aš leynilegum vęndishśsum ķ eigin eigu og vilji fįkeppni. Hin er sś aš nęr śtilokaš sé aš innheimta viršisaukaskatt og tekjuskatt af vęndi.
 
Ekkert mat skal lagt į framangreindar samsęriskenningar. Hitt veit ég žó, aš ég er eini Ķslendingur samtķmans sem žorir aš krefjast žess fyrir hönd vęndisfólks aš žaš fįi lifaš lķfi sķnu meš reisn. Žaš er frįmunalegt ofbeldi aš meina žeim žaš.
 
 

mbl.is Sprenging ķ vęndi į Ķslandi
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Hver er summan af įtta og fimm?
Nota HTML-ham

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband